7 Aralık 2016 Çarşamba

Gemilerde Zorbalığın Ulaştığı Boyutlar

Son zamanlarda artış gösteren gemilerde şüpheli ölümler (özellikle kaptan/başmühendis ve zabitan kadrosu) zorbalığın ne raddeye geldiğinin göstergesi oldu.

Sırasıyla Başmühendis Muzaffer Utku Cinkara, 3. Kaptan Abdulhamit Erbay, Kaptan Levent Bilgi ve son olarak Kaptan Serhan Köprülü. Hepsinin ortak özelliği genç yaşta mesleklerinde zirveye oturmalarıdır. Kendilerinden daha yaşlı meslektaşlarına göre sözleri dinlenmeyen, güven duyulmayan, insiyatif kullanma hakları elinden alınmış ve amirleri (şirket yetkilileri ya da gemideki amirler) tarafından  zorbaca davranışlara maruz kalan kişilerdir. Birçok kişinin zorbaca davranışa hedef olmanın asıl sebebi, işlerinde iyi olmaları ve diğer insanlar tarafından sevilmeleridir. Zorbanın çekemediği, kendisini emniyette hissedemediği ya da zayıflatmak istediği beceri ya da özelliklere sahip olmalarıdır.

Zorbalık; ısrarlı, saldırgan ya da hakaret edici davranışla, gücü kötüye kullanarak karşınızdaki kişinin kendisini tehdit altında, aşağılanmış, yara alabilir ve kafası karışmış olarak hissetmesine yol açmaktır. Zorbaca davranış hedefteki kişinin özgüvenini zayıflatır ve onun stres içine girmesine neden olabilir.

Zorbaca davranış, kurbanın kendisini hasta ve güçsüz hissetmesine, uyku bozuklukları çekmesine sebep olur. Kalp çarpıntısı, mide ve bağırsak problemleri, değişik küçük ağrı ve sancılar çekmeye başlar. Ürkeklik, huzursuzluk, panik ataklar, depresyon, öfke ve güvensizlik ortaya çıkabilir. Zorbalık en aşırı durumda insanların hayatına mal olabilir, intiharlara yol açabilir.

Aynı denizcilik firması gemilerinde arayla Başmühendis Muzaffer Utku Cinkara ve 3. Kaptan Abdulhamit Erbay intihar ettiği rapor edildi. Neymiş, son zamanlarda dengesiz hareketler içine girmiş, fazla alkol tüketmeye başlamış, kendi kendine konuşmaya başlamış, bütün personel şahitmiş vs. Kimse pilot gemideyken makine birkaç kez almamış ya da geç almışsa, gemi kaptanı ya da teknik müdürü tarafından zorbaca davranışa maruz kalmış olabilir demiyor. En azından araştırılmıyor. Ne de olsa kolay bayrak! git hakkını bilmem ne adasında ara, bulabilirsen.

Abdulhamit Erbay olayında ne oldu? Bu adam bir zorba kaptana denk gelmiş olamaz mı? Bu kaptanda onu dışladıysa, küçümsediyse, hatta milletin içinde aşağıladıysa, aşırı yük altına soktuysa, herkese açık bir hedef yaptıysa, haksız eleştiriler yaptıysa ve hatalarını bularak onun özgüvenini zayıflatmaya ve stres içine girmesine sebep olmuş olamaz mı? Herkesin psikolojisi  o kadar güçlü olamayabilir. Uğradığı zorbaca davranışlar sonucu intihar etmiş olamaz mı? 

Zorba kaptan ya da şirket yetkilileri “ayı, çamur, deli, piç…” gibi lakaplarıyla bilinirler. Sorunlara hiçbir zaman yapıcı bir tarzda yaklaşmazlar. Ödün vermeye hiçbir zaman yanaşmazlar. Bunun yerine seçilen hedefi bulandırmak, kimi durumda bütünüyle gözden kaçırmak için çok değişik teknikler uygularlar. Bunlar, çamur atmadan ve pis hilelerden sonu gelmez eleştirilere ve diğer kişiyi kesinlikle dinlememeye kadar çok geniş bir yelpazeye yayılır.

Levent Bilgi olayı ise denizcilik adına tam olarak bir faciadır. Neymiş efendim ‘seyir esnasında denizlerin ağırlaşması üzerine, güverte üzerine alınan ağır yüklerin lashinglerini bizzat kontrol ederken, lashing halatının koparak ağır güverte yükünün üzerine devrilmesi üzerina kaza yerinde yaşamını yitirmiş.’ Bu nedir yahu, lashing kontrolü (boşunu almak) dediğin şey sakin havada yapılır. Artı gemi kaptanının ne işi var güvertede? Çok sıkıştıysan havayı kıç omuzluğuna alırsın yine netasını yaparsın. Baktın olmuyor pervaneni kollayarak bırakırsın yükü denize. Ama şu durumda bu rahmetli kaptan hem kendisini hem de personelin hayatını tehlikeye atmış. 

Kıç kadar (6970 DWT) gemiyle Kuzey Atlantik'ten çıkmayan firmanın, Kaptan Serhan Köprülü’nün o ağır denizlerde baş tarafa gitmesini sağlayan mostivasyonun ne olduğunu merak ediyorum. Rahmetli bundan kısa bir süre önce batan bir geminin tüm personelini kurtaran bir kahramandı. Kaptanın görevi hem personelinin hem de kendi canını korumaktır. Kaptanın ne işi var o havada baş tarafa gidiyor? 

Yazının amacı rahmetli denizcilerin verdiği kararları eleştirmek değildir. Allah hepsinin mekanını cennet eylesin. Sadece herkesin görmezden geldiği zorbalık kavramının farkına varılması ve önleyici adımların atılmasıdır. 

  * Yukarıdaki varsayımlar herhangi bir bilgi ya da belgeye dayanmamaktadır. Sadece tahmindir. 
** Hiçbir gemi ya da yük, bir insan hayatından daha değerli olamaz. 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder