29 | 11 | 2014

Gemiler ne zaman batar?

Gemi okyanusta yediği fırtınada denge değerleri bozularak batar. Özellikle üzerinde yük olmayan boş gemilerin denge değerleri kısıtlıdır. Gemi bir tarafa yattığında onu düzelten doğrultucu kol boş gemilerde 45-50 derece yalpaya kadar vardır. Bu değerden fazla yatarsa doğrulamaz ve bu konumda ambar ve makine dairesine su alarak batar. Ya da Titanic gibi buz dağına çarparak borda sacı delinerek su alıp batar.

Dinamik Stabilite Eğrisi
Geminin yan yattığı derecelerde ne kadar büyüklükte doğrultma kolu olacağını gösteren dinamik stabilite eğrisi grafiği

Ama yüklü gemide bu doğrultucu kol her yatış açısı için vardır. Fırtınada yüklü gemiyi tehdit eden tek şey dalga boyudur. Eğer dalga boyu gemi boyundan fazla ise dalgaya giren gemi tumba olur ve bir daha doğrulamaz. Ayrıca fırtınalı havada makinesi duran gemide kısa zaman içerisinde dalgaları bordasına yakın yer ve yatırıcı etkisi sebebiyle fırtınanın büyüklüğüne göre batar.


Arşimet’in yüzme kurallarına göre cismin ağırlığı, yerini değiştirdiği suyun ağırlığına eşittir. Böylece binlerce tonluk gemiler suda yüzmektedir. Normalde çelik ya da demir sac denize bırakıldığında batar. Ama kutu şekline getirilen aynı sac batmaz. Gemilerde yüklü değilken balast tanklarına deniz suyu alırlar, yüklü iken de balast tankları boş olur bunun yerine ambarlarına yük alırlar. Geminin alabileceği maksimum yük miktarı gemi ortasında bulunan markalarla işaretlenmiştir. Bu sınırları geçen gemilerin limandan kalkmalarına müsaade edilmemektedir.

Sigorta Markaları
Gemi bordasında bulunan Yükleme Markaları
Bumerang - Yazarkafe